Dag van de Gevangene: Zo genaamd

Op zondag 11 oktober 2026 vindt de jaarlijkse Dag van de Gevangene plaats. Het thema dit jaar is ‘Zo genaamd’. Met dit thema willen de negen deelnemende organisaties aandacht vragen voor (ex-)gedetineerden in binnen- en buitenland, een groep die veelal onzichtbaar is in de samenleving.

 De Dag van de Gevangene vindt jaarlijks plaats op de tweede zondag van oktober. In de christelijke traditie is de zorg voor gedetineerden een van de zeven ‘werken van barmhartigheid’. We horen gevangenen niet te vergeten. Daarom roepen de organisaties kerken op om in hun zondagse samenkomst stil te staan bij gedetineerden en de mensen om hen heen. Het thema ‘Zo genaamd’ is het thema dat ook centraal staat in de Bajesagenda 2027*. Dit thema raakt aan de identiteit van de mens in detentie. Meer dan een nummer of een ‘case’ is de gevangene een mens met een naam. Aan deze mens wil ook God Zijn Naam bekend maken: ‘Ik zal er zijn’.

Zo genaamd: Het is een uitdrukking die iets relativeert. We gebruiken haar wanneer we twijfelen aan een titel, een oordeel of een etiket. Een deskundige, zo genaamd. Een vriend, zogenaamd. Het woord suggereert afstand: het heet wel zo, maar of het werkelijk waar is? Alsof een naam niet veel meer is dan een handig label. Alsof de woorden die we gebruiken uiteindelijk weinig verschil maken. Toch zit daar iets merkwaardigs in, want juist namen blijken vaak veel meer gewicht te hebben dan we denken. 
Als iets ons dierbaar is, dan is het vaak juist onze eigen naam. Die hebben we gekregen van onze ouders. Misschien dragen we inmiddels een andere naam, maar ook dan is daar een verhaal aan verbonden. Een naam zegt iets over wie we zijn, waar we vandaan komen en hoe anderen ons kennen. 
Ook in geloof en spiritualiteit spelen namen een bijzondere rol. In gebeden noemen we de namen van mensen die ons lief zijn. We spreken hun naam uit omdat zij ertoe doen. In de Bijbel klinkt de belofte dat God onze namen heeft geschreven in de palm van zijn hand. Dat beeld drukt nabijheid en verbondenheid uit: gekend worden, niet vergeten zijn. 
En dan is er Gods eigen naam. Die wordt met grote eerbied behandeld. Niet voor niets klinkt het gebod om Gods naam niet ijdel te gebruiken. Een naam staat niet los van degene die haar draagt. Daarom kan Jezus zeggen dat waar twee of drie mensen in zijn naam bijeen zijn, hijzelf in hun midden aanwezig is. 
De titel Zo genaamd roept in de gevangenis veel vragen op. Over namen die mensen krijgen opgeplakt en over namen die ze voor zichzelf kiezen. Over wat echt is en wat slechts schijn. Over vertrouwen: wie is werkelijk wie hij zegt te zijn? En over identiteit: hoe word je gezien door anderen, en hoe zie je jezelf? 
Misschien blijkt dan dat een naam nooit zomaar een naam is. Dat woorden ertoe doen. En dat achter elke naam een mens schuilgaat, met een verhaal dat gehoord wil worden. 

Voor meer informatie en materialen , kijk snel op de website dagvandegevangene.nl